O firmie / Aktualności / wrzesień 2010 r. Umorzone wierzytelności mogą zostać uznane jako koszty uzyskania przychodu.

Za koszty uzyskania przychodów uważa się koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. u. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), poza kosztami wymienionymi w art. 23 ww. ustawy. Istotną kwestię stanowi fakt, iż aby dany wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu muszą zostać spełnione razem trzy warunki:

  1. wydatek ten nie może być wymieniony w zawartym w art. 23 ust. 1 ww. ustawy katalogu wydatków i odpisów, które nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów,
  2. celem poniesienia wydatku (bezpośrednim lub pośrednim) powinno być osiągnięcie przychodu, lub zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów,
  3. musi być prawidłowo udokumentowany.


Umorzone wierzytelności mogą zostać uznane jako koszty uzyskania przychodu, tylko wtedy, kiedy będą spełniały łącznie dwie istotne przesłanki:

  1. wierzytelność musi być wcześniej zarachowana jako przychód należny (stosownie do art. 23 ust. 1 pkt 41 ww. ustawy)
  2. wierzytelność musi zostać umorzona.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęcia umorzonej wierzytelności.
Natomiast zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), wierzytelność jest prawem podatnika i nie ma przeszkody, aby mógł się zrzec w każdej chwili tego prawa. Zrzeczenie się, polega na umorzeniu zobowiązania bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. w oparciu o art. 508 Kodeksu cywilnego, zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik przyjmuje zwolnienie. Tak więc dla umorzenia wierzytelności koniecznym jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, zawartego układu czy też poprzez oświadczenie). Wierzytelność będzie umorzona dopiero wówczas, gdy wierzyciel uzyska wiadomość od dłużnika, że przyjął on zwolnienie z długu. Dopiero wówczas okoliczność ta, po spełnieniu ustawowych wymogów może rzutować na wysokość podstawy opodatkowania, a w konsekwencji i na wysokość zobowiązania podatkowego.

Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 (pozarolnicza działalność gospodarcza) uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont (art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
W związku z tym, podatnicy, którzy dokonują sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży mogą uznać przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług, co oznacza, że przychodem są kwoty bez podatku VAT.

Tak więc, jeżeli w kwocie nieściągalnej wierzytelności zawarty jest podatek od towarów i usług, to do kosztów uzyskania przychodów zalicza się jedynie wierzytelność w kwocie netto, czyli kwocie pomniejszonej o ten podatek.
Podsumowując, do kosztów uzyskania przychodów może być zaliczona tylko ta wierzytelność, która była wcześniej zarachowana jako przychód należny i która jest umorzona zgodnie z wymogami przepisu artykułu 508 Kodeksu cywilnego.